Leczenie zaćmy u dzieci

Leczenie zaćmy wrodzonej u dzieci polega na operacyjnym usunięciu zmętniałej soczewki. Wskazania do tego leczenia są uzależnione od ostrości wzroku oraz tego, czy zaćma jest jedno czy obuoczna. Przy obustronnej zaawansowanej zaćmie, znacznie upośledzającej ostrość wzroku i uniemożliwiającej ocenę dna oka operację przeprowadza się w ciągu pierwszych tygodni życia. Drugie oko jest operowane kilka dni po pierwszym, aby zmniejszyć ryzyko rozwoju niedowidzenia. Przy obustronnej zaćmie, gdy ostrość wzroku jest lepsza niż 0,3 i można ocenić dno oka, leczenie chirurgiczne można odłożyć, zwłaszcza, gdy dziecko ma dobrą ostrość wzroku do bliży. Jeżeli ostrość wzroku do bliży jest upośledzona, należy rozważyć operacyjne usunięcie soczewki.

Leczenie operacyjne jest wskazane, gdy ostrość wzroku do dali jest mniejsza niż 0,3. Mierne upośledzenie wzroku (V>0,3) nie daje podstaw do usunięcia soczewki, bowiem w okresie pooperacyjnym zwykle nie udaje się uzyskać lepszej ostrości wzroku, pomimo stosowania odpowiedniej korekcji bezsoczewkowości.

W przypadku zaćmy jednostronnej leczenie operacyjne w celu poprawy widzenia jest zwykle przeciwwskazane, jeżeli nie może być przeprowadzone w ciągu kilku pierwszych tygodni (a nawet dni) życia i tylko w przypadku istnienia silnej motywacji rodziców do współpracy.

W chirurgii zaćmy wrodzonej stosuje się jedną z metod:

lensektomię z witrektomią przednią – metoda polega na usunięciu całej soczewki za pomocą specjalnej końcówki tnąco-aspirującej oraz usunięciu przedniej części ciała szklistego;

pozatorebkowe usunięcie zaćmy – metoda polega na okrężnym nacięciu torebki przedniej, usunięciu mas soczewkowych z pozostawieniem torebki tylnej soczewki. W związku z tym, że u dzieci torebka tylna soczewki zawsze mętnieje, należy w czasie zabiegu wyciąć otwór w torbie tylnej, lub w terminie późniejszym dokonać nacięcia torby laserem YAG.

W kwestii korekcji bezsoczewkowości u niemowląt i małych dzieci pojawia się problem wyboru odpowiedniej metody. Mamy do dyspozycji szkła okularowe, soczewki nagałkowe, soczewki wewnątrzgałkowe. Szkła okularowe mają zastosowanie tylko w przypadku obuocznej bezsoczewkowości u dzieci starszych. Nie mogą być stosowane u pacjentów z jednostronną bezsoczewkowością, ponieważ wiąże się to z powstawaniem na siatkówce różnej wielkości obrazów uniemożliwiające ich fuzję, a zatem i widzenie obuoczne. Soczewki wewnątrzgałkowe są coraz częściej stosowaną metodą korekcji bezsoczewkowości. Należy jednak pamiętać, że wszczepienie implantu wewnątrzgałkowego do oka dziecka powoduje odczyny proliferacyjne i zapalne. Trudno jest także określić moc wszczepianej soczewki, bowiem gałka oczna dziecka jest w fazie stałego rozwoju i nie znana jest ostateczna moc łamiąca soczewki własnej pacjenta. Soczewki kontaktowe wydają się najlepszym rozwiązaniem optycznym korekcji, zarówno jedno, jak i obustronej bezsoczewkowości u dzieci do 2 lat. Później dzieci ze względu na dużą aktywność gorzej akceptują soczewki nagałkowe. U tych pacjentów w przypadkach obustronnej bezsoczewkowości stosuje się okulary, przy jednostronnej należy rozważyć wtórny wszczep soczewki wewnątrzgałkowej.

W okresie pooperacyjnym dziecko z zaćmą wrodzoną musi być pod stałą opieką lekarza okulisty, aby nie dopuścić do rozwoju niedowidzenia i zeza chorego oka.