Filtr światła niebieskiego
Promieniowanie słoneczne, szczególnie w dużych natężeniach, nie jest obojętne dla narządu wzroku. Promieniowanie, zwłaszcza w zakresie światła niebieskiego, powoduje powstanie zmian zwyrodnieniowych siatkówki i przyczynia się do rozwoju AMD – zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem. Naturalną barierą osłabiającą działanie światła niebieskiego jest soczewka oka. Osoby, które poddały się zabiegowi usunięcia zmętniałej soczewki i wszczepienia sztucznej, nie posiadają tej ochrony i powinni przedsięwziąć inne środki chroniące ich siatkówkę przed szkodliwym działaniem promieniowania świetlnego. Nowsze generacje soczewek zawierają ochronne filtry UV i filtry dla światła niebieskiego, skutecznie chroniąc oko przed ich działaniem.
W jaki sposób światło niebieskie wpływa na oko?
Siatkówka jest miejscem intensywnej przemiany materii związanej z odbiorem bodźców świetlnych przez komórki receptorowe oraz przewodzeniem ich przez komórki nerwowe. Intensywny metabolizm komórek jest źródłem wolnych rodników, które prowadzą do degeneracji komórek światłoczułych. Zdrowa siatkówka posiada mechanizmy, których zadaniem jest unieszkodliwianie złego oddziaływania promieni świetlnych. W warunkach zdrowego organizmu znajdują się one w stanie równowagi, tzn. ilość powstających wolnych rodników jest równa ilości tych unieszkodliwianych. W obliczu zwiększonego dopływu promieniowania niebieskiego, mechanizmy ochronne stają się niewystarczające i dochodzi do sytuacji, w której więcej wolnych rodników powstaje niż jest eliminowanych. Ich działanie prowadzi do uszkodzenia komórek receptorowych siatkówki, ich obumierania, a co za tym idzie, rozwoju AMD – zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem. W miarę uszkodzenia kolejnych komórek receptorowych dochodzi do postępującego upośledzenia ostrości widzenia. Najwyraźniej postępujący charakter choroby można zauważyć przy czytaniu. Początkowo mogą występować małe mroczki nakładające się na pojedyncze litery, potem na większe fragmenty w centralnym obszarze pola widzenia. W końcu choroba doprowadza do całkowitej niemożności widzenia z bliska oraz upośledzenia zdolności patrzenia w dal.
Jak ochronić się przed działaniem światła niebieskiego?
W celu ochrony oczu przed działaniem wolnych rodników, należy dostarczać organizmowi naturalnych antyoksydantów, czyli substancji, które unieszkodliwiają wolne rodniki. Do najważniejszych antyoksydantów należą witaminy: E, beta-karoten, który jest prekursorem witaminy A, witamina C oraz czerwone i niebieskie barwniki roślin - antocyjany. Antocyjany ponadto wzmacniają strukturę naczyń włosowatych występujących w siatkówce, co skutkuje jej lepszym ukrwieniem i odżywieniem. Bardzo istotne działanie wspomagające w działaniu antyoksydantów mają odpowiednie składniki mineralne, przede wszystkim: cynk, mangan i selen. Do diety należy też wprowadzić substancje, które wspomagają soczewkę w pochłanianiu światła niebieskiego i stanowią naturalny filtr dla promieniowania w zakresie światła niebieskiego. Są to karotenoidy: luteina i zeaksantyna. Najlepszymi źródłami antyoksydantów są wszelkiego rodzaju warzywa i owoce. Najlepszym źródłem luteiny są: jarmuż, zielona pietruszka i surowy szpinak, brokuły, zielona sałata, groszek, kapusta włoska, kiełki zbóż, seler naciowy, zaś zeaksantyny: kukurydza i zboża, zielony groszek w strąkach, surowy szpinak, zielona sałata, jarmuż, a w mniejszych ilościach: brokuły, surowa marchew, groch. W okresie letnim, kiedy na oko jest wystawiane największe natężenie promieniowania, warto korzystać z dobrodziejstw natury, która dostarcza naturalnych substancji chroniących oko przed szkodliwym działaniem promieniowania słonecznego.
