Eksperci o zaćmie

Leczenie zaćmy, czyli zwycięstwo nowoczesnej medycyny!

Miniaturyzacja przyniosła niesamowity postęp w możliwościach leczenia zaćmy. Choć wciąż wielu pacjentów czeka z operacją „aż zaćma dojrzeje” – to dla tysięcy zoperowanych nowoczesnymi technikami osób świat stał się wyraźniejszy niż przed operacją. O miniaturyzacji, nowoczesnych soczewkach wewnątrzgałkowych oraz szansie, jaka niesie mikrochirurgia rozmawiamy z Profesorem Jerzym Szaflikiem, Konsultantem Krajowym w dziedzinie okulistyki.

- Panie Profesorze, jaki sens ma miniaturyzacja – przecież usunięcie zaćmy oraz wszczepienie sztucznej soczewki nie sprawiało chyba większych problemów?

Ten niebywały postęp daje bardzo wysoki standard operacji oraz dobre efekty pooperacyjne. Do niedawna pacjent musiał spędzić w szpitalu kilka dni – jeśli przyjąć przygotowanie do zabiegu, operację oraz czas rekonwalescencji. Obecnie większość operacji zaćmy jest wykonywana w trybie ambulatoryjnym – to znaczy, że pacjent nie wymaga hospitalizacji. To wszystko jest możliwe właśnie dzięki ogromnemu postępowi w technice operacyjnej. Poczynając od mikroskopu operacyjnego a kończąc na narzędziach służących bezpośrednio operacji. Dla przykładu: średnica rogówki to zaledwie 12 mm. jeśli w mikroskopie widzimy obraz powiększony 10 razy, to znaczy – widzimy pole operacyjne o wymiarach 12 cm – mamy możliwość precyzyjnego wykonania operacji przy zminimalizowanym ryzyku powikłań. Ponadto: większość operacji wykonujemy z tzw. mikrocięcia- rzędu 2-3 mm (kiedyś było to 14 mm), przez taką minimalną szczelinę usuwamy zmętniała soczewkę. Pomagają nam tutaj nowoczesne narzędzia: fakoemulsyfikator, wiskoelastyki, mikronarzędzia. W miejsce usuniętej soczewki, oczywiście poprzez to samo mikrocięcie – wstawiamy zwiniętą soczewkę, która do pełnych kształtów przechodzi już wewnątrz oka. Już 2-3 godzinach po operacji pacjent wraca do domu a do kliniki przychodzi już tylko na kontrole. Mikrocięcie powoduje, że nie musimy już zszywać rany pooperacyjnej a dzięki temu praktycznie do zera zredukowano ryzyko astygmatyzmu pooperacyjnego.

- Astygmatyzm to wada wzroku, z którą okuliści spotykają się dość często. Jakie dziś mamy możliwości jego leczenia?

Osiągnięciem ostatnich lat są soczewki toryczne wyprofilowane tak, że poza wymianą zmętniałej soczewki na sztuczną, dają pacjentowi również korekcję astygmatyzmu. Najłatwiej, gdy możemy zastąpić zmętniałą w wyniku zaćmy soczewkę sztuczną właśnie soczewką toryczną. W przypadku astygmatyzmu wtórnego- czyli takiego, który powstał po operacji zaćmy (najczęściej w przypadku zastosowana była technika szerokiego cięcia), po przeszczepie rogówki czy urazie oka można korygować astygmatyzm za pomocą lasera excimerowego. Tego typu korekcję wykonuje jednak niewiele ośrodków.

- Wróćmy do soczewek wewnątrzgałkowych: jakie jeszcze możliwości dają takie soczewki?

Mamy całą gamę nowoczesnych soczewek wewnątrzgałkowych, które pozwalają nie tylko na korekcję wady wzroku, ale również na ochronę siatkówki przed szkodliwym promieniowaniem w szczególności chodzi tu o okolice plamki. Takie soczewki mają więc filtry UV i filtry światła niebieskiego a także właściwości które dają pacjentowi możliwość precyzyjnego widzenia. Istnieją także soczewki pseudoakomodacyjne, które umożliwiają dobre widzenie bliży i dali bez konieczności zakładania okularów. No i wspomniane soczewki toryczne korygujące astygmatyzm.

- Jaka jest skuteczność operacji zaćmy?

Wiele zależy od kwalifikacji pacjenta, jeśli jest ona prawidłowa- czyli wyliczenie soczewki jest adekwatne do potrzeb pacjenta, a potem operacja jest przeprowadzona zgodnie ze standardami, to ryzyko jest tak naprawdę minimalne. Jeśli chodzi o wszczepioną soczewkę- to ma ona służyć pacjentowi do końca życia. Nie trzeba jej wymieniać tak, jak jest to w przypadku okularów. Trzeba pamiętać, że u pacjenta po operacji znacznie poprawia się jakość życia w stosunku do stanu przed operacją.